تمرکز چیست و تمرین های افزایش تمرکز(در مطالعه)

تمرکز چیست و تمرین های افزایش تمرکز(در مطالعه)

تمرکز چیست و تمرین های افزایش تمرکز کدامند؟

تمرکز کردن
بهترین روش ها افزایش تمرکز

تمرکز یعنی اینکه وقتی مشغول کار هستید به چیز دیگری فکر نمی کنید و آنچنان در کار غرق شده اید که حتی اگر گرسنه یا تشنه هم باشید متوجه نمی شوید و به کارتان ادامه می دهید.

تمرکز یعنی فکر شما در آن واحد فقط مشغول یک کار باشد و نتوانید به کار ها و برنامه های دیگر فکر کنید و با تمام انرژی خودتان را با کار مورد نظر درگیر کنید.

باید این نکته را اضافه کنم که توانایی تمرکز کردن به عوامل مختلفی بستگی دارد و هر فرد نمی تواند به راحتی آن را به دست بیاورد.برای رسیدن به حد قابل قبولی از تمرکز نیاز است تا ذهن خود را به روش های مختلف تمرین دهیم و این توانمندی را در خودمان ایجاد کنیم.

شاید برای شما هم پیش آمده که هنگام پیام دادن به شخصی که برایتان بسیار مهم است به هیچ چیز جز پیام دادن توجه نمی کنید و اگر آن لجظه کسی شما را صدا بزند صدایش را نمی شنوید.مثل وقتی که بچه ها در حال تماشای کارتون و برنامه مورد علاقه خود هستند و در لحظاتی که مشغول تماشای این برنامه هستند نه حرف شما و نه حرف هیچکس دیگر را نمی شنوند.

این تمرکز به خاطر علاقه شدیدی است که به کار مورد نظر داریم و به همین خاطر است که می توانیم به خوبی متمرکز شویم اما وقتی کاری را باید در زمان مقرر انجام دهیم و آنچنان علاقه ای هم به کار نداریم.مثلاً دانش آموزان رشته ریاضی علاقه زیادی به مطالعه دروس حفظ کردنی مثل عربی و ادبیات فارسی ندارند اما برای موفقیت در رشته خود نیاز دارند تا این دروس را هم مطالعه کنند. این مقاله قرار است به شما کمک کند که حتی در زمان هایی که دوست ندارید بر روی موضوعات تمرکز کنید و بهره وری خودتان را تا حد بسیار زیادی افزایش دهید.

ما باید این توانایی را به دست آوریم که به صورت آگاهانه بتوانیم به یک موضوع تمرکز کنیم.

چرا باید تمرکز داشته باشیم؟

تمرکز یکی از مهم ترین فاکتور های پیشرفت برای انسان های موفق است.یک لامپ ال ای دی که در خانه شما روشنایی ایجاد می کند و هیچ آسبیی هم برای شما ایجاد نمی کند، زمانی که نور آن را با تمرکز به صورت لیزر به یک فلز بتابانیم به راحتی می تواند فلز را برش دهد.

این نکته نشان دهنده این است که تمرکز چقدر می تواند در بهبود عملکرد در هر سطحی تاثیر داشته باشد و با تمرکز می توان بهره وری را تا حد قابل قبولی افزایش داد.

دانش آموزان،افرادی که دوست دارند کارشان را به خوبی انجام دهند و هر کسی که کارش برایش اهمیت داشته باشد باید در آن کار تمرکز کند.

دلایل عدم تمرکز کدامند؟

چندکارگی

چندکارگی
چندکارگی و عدم تمرکز

یکی از اصلی ترین دلایل عدم تمرکز چندکارگی است.فرایندی که طی آن ما می خواهیم چند کار را به صورت همزمان انجام دهیم.شاید در نگاه اول این کار خوب به نظر برسد اما با کمی فکر متوجه می شویم که این کار به ضرر ماست.چرا که تحقیقات نشان می دهد چندکارگی تا حد زیاد تمرکز و بهره وری را کاهش می دهد و نمی توان از تمام توان برای انجام یک کار بهره برد.

دانش آموزانی را دیده ام که موبایل خود را کنار دستشان می گذارند و شروع به درس خواندن می کنند.

تحقیقات نشان می دهد این کار باعث می شود همیشه مقدار زیادی از تمرکز و توجه به صورت ناخودآگاه به موبایل باشد و اینگونه شما مجبورید چندبار درس مورد نظر را مطالعه و بازخوانی کنید.در صورتی که اگر با تمرکز کامل به مطالعه و کار بپردازید در مدت زمان بسیار کوتاه تر آنرا فرا می گیرید.

یک باور اشتباه وجود دارد که می گوید خانم ها می توانند چندکار را به صورت همزمان انجام دهند. علم اثبات کرده که این باور کاملاً اشتباه است. تنها چیزی که خانم ها را در این مورد از آقایان جدا می کند توانایی سوئیچینگ است. مغز خانم ها سریع تری می تواند از کاری به کار دیگر سوئیچ کند.

این یعنی خانمی که با تلفن حرف می زند و همزمان کتابی به دست دارد تا مطالعه کند در واقع هر دوکار را با تمرکز انجام نمی دهد بلکه لحظه ای تمرکز او به تلفن است و لحظه ای دیگر به کتاب اما این تغییر تمرکز به قدری سریع انجام می شود که این باور را به وجود آورده است .

کار بی هدف

افرادی که کاری را بدون هدف انجام می دهند مانند یک کشتی هستند که بدون ناخدا در امواج دریا رها شده است و مقصدی ندارد. اگر از کاری که انجام می دهید هدفی نداشته باشید نمی توانید آنرا با تمرکز انجام دهید چون دلیلی ندارد کاری که برای انجام آن دلیل محکمی ندارید را با تمرکز انجام دهید.

افراد زیادی وجود دارند که کار های خود را بدون هدف انجام می دهند و همیشه شاکی هستند که چرا تمرکز ندارد.

یکی از دانش جویان من می گفت که من وقتی درس می خوانم و مطالعه می کنم تمرکز ندارم و نمی توانم درس را به خوبی یاد بگیرم. وقتی با او صحبت کردم متوجه شدم که او علاقه چندانی به رشته ای که میخواند نداشت و صرفاً به خاطر خانواده و فشار های جامعه رشته خودش را انتخاب کرده بود. به نظر من ابتدا باید برای انجام کارمان هدف داشته باشیم و بعد بر روی آن تمرکز کنیم.

وجود عوامل حواس پرتی

عوامل زیادی وجود دارد که باعث حواس پرتی ما می شود و هنگام انجام کار تمرکز ما را بر هم می زند.

میز کثیف

میز بعضی از افراد شبیه انباری های قدیمی خانه مادر بزرگ است.همه چیز روی آن پیدا می شود و وسایل با بی نظمی خاصی روی آن چیده شده.

تازه جالب اینجاست که خود فرد نامنظم دقیقاً می داند که چه چیزی را کجا گذاشته و اگر کسی میزش را مرتب کند شاکی می شود.

به خوبی و بدی این نامرتب بودن کاری ندارم اما اگر به این کار ادامه دهید نمی توانید به خوبی تمرکز کنید و حواستان به صورت ناخودآگاه به وسایل روی میز پرت می شود.مثلاً اگر کار شما تعمیرات موبایل است فقط وسایلی را روی میز بگذارید که در تعمیر به آن ها نیاز پیدا می کنید یا اگر قصد مطالعه دارید فقط وسایلی را کنارتان قرار دهید که موقع مطالعه به آن نیاز پیدا می کنید. به عنوان مثال منگنه کوب در این شرایط مناسب کار شما نیست.پس آن را از روی میز بردارید.

کارهای انجام نشده

بعضی از افراد لیستی از کارهای ناتمام در ذهنشان دارند که شاید برای انجام همه آن ها سر جمع یک ساعت زمان هم نیاز نباشد. مثلاً تماس با دوستمان و تبریک تولد به او یا مرتب کردن کمد لباسمان.

اما همین لیست ذهن ما را پر می کند و اجازه تمرکز کردن را به ما نمی دهد.برای جلو گیری از اینکار می توانیم کار ها را قبل از رفتم به سراغ کار اصلی انجام دهیم یا اگر حجم آن ها زیاد است روی یک برگه بنویسیمشان تا از ذهنمان بیرون بیایند و با تمرکز به کار اصلی بپردازیم.

چگونه می شود تمرکز خودمان را افزایش دهیم؟

استراحت کنید

تحقیقات نشان می دهد استراحت کردن بسیار مهم است.

خود من به مدت یک هفته شب ها دیر میخوابیدم و صبح به دلیل کار ها و برنامه هایی که داشتم زود از خواب بیدار میشدم. به این معنا که به ای خواب ۸ ساعته خواب خودم را به ۴ ساعت در شبانه روز کاهش داده بودم.این کم خوابی بعد از گذشت ۲ الی ۳ روز خودش را نشان داد. وقتی سراغ مطالعه یا هر کار دیگری مثل طراحی محتوای اینستاگرام می رفتم توجه کافی را نداشتم و نمی توانستم کارم را طبق استاندارد هایی که برای خودم تعیین کرده بودم انجام دهم.

بدن شما به طور میانگین بین ۷ تا ۸ ساعت خواب نیاز دارد. پس سعی کنید این میزان خواب را از خودتان دریغ نکنید تا بتوانید با انرژی و توجه کامل کارتان را انجام دهید.

برنامه داشته باشید

وقتی بدون برنامه عمل می کنیم ممکن است ساعات زیادی را به چک کردن اینستاگرام و تلگرام و سایر شبکه های اجتمایی مشغول باشیم و یا بی موقع غذا بخوریم یا هر کار دیگری.

اما وقتی از صبح یا شب قبل برنامه ای برای خودمان تنظیم کنیم مدت زمان هر کار برای ما مشخص است.مثلاً زمانی که برای مطالعه مقرر شده است را با دقت کافی مطالعه می کنیم و بعد از مطالعه یک استراحت ۱۰ تا ۲۰ دقیقه ای برای خودمان قرار می دهیم. در همین زمان می توانیم موبایلمان را چک کنیم.

اینگونه هم وقتمان تلف نمی شود و هم تمرکزمان از بین نمی رود.

مدیتیشن یا مراقبه

یکی از تمرین هایی که در یوگا برای رسیدن به آرامش و تمرکز توصیه می شود مراقبه و مدیتیشن است.این روش که علمی و بسیار موثر است در طور روز و قبل از انجام کار های مهم تمرکز شما را چند برابر می کند.

فیلم زیر روش انجام یک مدیتیشن خوب را به شما نشان می دهد.

مکان مخصوص خود را پیدا کنید

برای اینکه بتوانید به خوبی مطالعه کنید نیاز دارید تا یک مکان مخصوص داشته باشید. چون افرادی که با مطالعه در ارتباط هستند بیشتر نیازمند تمرکز هستند این قسمت مناسب آنهاست.یک مکان خاص می تواند ذهن شما را شرطی سازی کند.هر وقت در آن مکان قرار می گیرید ذهن شما خودش را برای توجه عمیق آماده می کند.

من در دوره های تندخوانی به دوستان توصیه می کنم مکان مطالعه ثابتی داشته باشند.

تغذیه به اندازه

همه ما برای فعالیت های روزانه به انرژی نیاز داریم و آن را از طریق تغذیه به دست می آوریم اما اگر میزان این وعده های غذایی زیاد باشد نتیجه معکوس است. پرخوری باعث می شود معده ما بیشتر کار کند و هجم زیادی از خون به سمت معده برای هضم غذا فرستاده می شود.

این فعالیت زیاد باعث ایجاد خواب آلودگی و کسلی در ما می شود.باید سعی کنیم وعده های غذایی را کم هجم کنیم و غذاهای با انرژی بالا را در برنامه غذایی خودمان قرار دهیم.

 

پیاده روی کنید

یکی از عادت هایی که استیو جابز داشت پیاده روی بود. او برای فکر کردن و برای رسیدن به تمرکز از پیاده روی استفاده می کرد و معتقد بود پیاده روی خلاقیت را افزایش می دهد.

شما هم به عنوان شخصی که می خواهید کارتان را به خوبی و با تمرکز خوبی انجام دهید نیاز است که پیاده روی کنید. اگر حس می کنید هوا گرم یا زیاد سرد است می توانید در اتاق حیاط یا خانه خودتان پیاده روی کنید.

استراحت در محیط کار

وقتی برای مدتی کار می کنید نیاز به استراحت دارید. استراحت باعث می شود دوباره توان شما بازیابی شود و آماده یک سیکل کاری جدیدو پر انرژی باشید.برای اینکه تمرکز شما به بعد از کار باقی بماند و برای سیکل کاری بعدی راحت بتوانید متمرکز شوید سعی کنید در همان محیط قبلی استراحت کنید. مثلاً یک چایی میل کنید یا یک لقمه نان تا هم انرژی شما تجدید شود و هم استراحت کرده باشید.

یا می توانید یک موزیک آرامش بخش را با رایانه یا موبایل گوش کنید تا آرامش و راحتی دوباره را به دست آورید.

به تمرین ادامه دهیم

ما مدت رمان زیادی بدون انجام تمرین های تمرکز زندگی کرده ایم.حال وقتی میخواهیم یک انسان با قدرت تمرکز عالی باشیم باید تمرین کنیم.نباید انتظار داشته باشیم با یک هفته تمرین عالی شویم.باید به تمرین کردن و تلاش کردن ادامه دهیم تا بتوانیم در این مهارت به درجه عالی برسیم.

کارت های تمرکز ایجاد کنید

یک کارت بردارید و آنرا به سه قسمت صبح ، ظهر و شب تقسیم کنید.هر زمان در این بازه ها حس کردید حواستان پرت شده است و تمرکز ندارید روی کارت یک علامت بزنید.این کار باعث می شود در مورد تمرکز به خودآگاهی برسید و خود آگاهی قدم مهمی برای بهبود تمرکز شماست.با این کار متوجه می شوید در کدام بازه های زمانی تمرکز کمتری دارید و به این صورت کار های مهم خود را در آن زمان ها انجام نمی دهید.

 

دبیرستان رشته ریاضی فیزیک خوندم و دانشگاه رشته من آی تی بود.تو شغل پرورش اسب ، طراحی دکوراسیون و خدمات رایانه ای بودم ولی احساس می کردم حالم خوب نیست.چون خجالتی بودم و اعتماد به نفس نداشتم.کلی طول کشید تا اعتماد به نفسم رو به دست آوردم و فهمیدم شغل و رسالت من آموزش دادن به مردمه.

رضا محمدی
مقاله های مرتبط :

دیدگاه خود را بیان کنید :

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *